Վեզուվ

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Jump to navigation Jump to search
Վեզուվ
իտալ.՝ Vesuvio
Vesuvio da via Nazario Sauro.jpg
Տեսակ Գործող հրաբուխ և ստրատոհրաբուխ
Երկիր Իտալիա
Վարչատարածքային միավոր Նեապոլ (գավառ) և Province of Naples
Աշխարհագրական
տեղադրություն
Իտալիա Իտալիա
Նեապոլ քաղաքից 15 կմ դեպի արևելք
Լեռնաշղթա Ապենիններ
Բարձրություն (ԲԾՄ) 1281
Պահպանման տարածք Vesuvius National Park
Նյութ tephrite
Սմիթսոնիան կոդ 211020
##Վեզուվ (Իտալիա)
RedMountain.svg
##Վեզուվ (Եվրոպա)
RedMountain.svg
Կոորդինատներ: 40°49′17.000000100389″ հս․ լ. 14°25′32.000000101602″ ավ. ե. / 40.82138888891677198° հս․. լ. 14.42555555558377911° ավ. ե. / 40.82138888891677198; 14.42555555558377911
Commons-logo.svg Պատկերներ Վիքիպահեստում

Վեզուվ[1] (իտալ.՝ Vesuvio), գործող հրաբուխ Իտալիայի հարավում, Նեապոլ քաղաքից 15 կմ դեպի արևելք։ Բարձրությունը 1281 մետր է, խառնարանի տրամագիծը 750 մետր է։

Ժայթքում[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Կան ենթադրություններ, որ Վեզուվի առաջին ժայթքումը տեղի է ունեցել մ․ թ․ ա․ VIII դ․[2]։ Ուժեղ ժայթքումներ են եղել․

1944 թվականի ժայթքման ժամանակ լավան ոչնչացրել է Սան Սեբաստիան քաղաքը։ Այդ ժայթքումից հետո Վեզուվը գտնվում է թույլ ֆումարոլ գործունեության մեջ։

Կոներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեզուվն առաջացնում է երեք կոն, որոնք, կարծես, դրված են մեկը մյուսի մեջ։ Արտաքին, ամենահին կոնի ներսում վեր է ցցվում ավելի բարձր և ավելի երիտասարդ հիմնական կոնը՝ բուն Վեզուվը (1277 մ)՝ գագաթի խառնարանով։ Վերջինիս հատակին պարբերաբար երևում է երրորդ՝ ժամանակավոր կոնը, որը ոչնչանում է առավել ուժեղ ժայթքումների ժամանակ (օրինակ, 1906 թվականին)։ Խառնարանում և թարմ լավային հոսքերում տեղ–տեղ դուրս են նետվում մինչև 400 °C ջերմաստիճան ունեցող ջրային գոլորշիներ և գազեր։

Հետաքրքիր է իմանալ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Վեզուվում, մոտ 600 մ բարձրության վրա, կա հրաբխագիտական դիտակայան (1842 թվականից

Վեզուվիան, իդոկրազ, միներալ, բարդ բնական սիլիկատն իր անունը ստացել է Վեզուվ հրաբխի անունից։

Ծանոթագրություններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

  1. Հովհաննես Բարսեղյան (2006)։ «Աշխարհագրական անունների հայերեն տառադարձության մասին որոշում»։ Տերմինաբանական և ուղղագրական տեղեկատու։ Երևան: 9-րդ հրաշալիք։ էջ 48։ ISBN 99941-56-03-9 
  2. ՀՍՀ
  3. Randy Alfred.Aug. 24, A.D. 79: Vesuvius Buries Pompeii. Wired ամսագիր, 2011 թվական փետրվարի 4
Այս հոդվածի կամ նրա բաժնի որոշակի հատվածի սկզբնական կամ ներկայիս տարբերակը վերցված է Քրիեյթիվ Քոմմոնս Նշում–Համանման տարածում 3.0 (Creative Commons BY-SA 3.0) ազատ թույլատրագրով թողարկված Հայկական սովետական հանրագիտարանից։ CC-BY-SA-icon-80x15.png