Վիքիպեդիա:Օրվա հոդված

Վիքիպեդիայից՝ ազատ հանրագիտարանից
Օրվա հոդված
Cscr-featuredtopic gold.svg

«Օրվա հոդված» նախագծի նպատակն է Գլխավոր էջում ամեն օր ներկայացնել հետաքրքիր, ուշագրավ հոդվածներ: Ի տարբերություն «Ցուցափեղկ» նախագծի, որի նպատակն է ընտրել և ներկայացնել որակական առումով անթերի հոդվածներ, այստեղ կարևոր է, որ հոդվածը ունենա բավարար որակ, լինի բովանդակալից և ներկայացնի այնպիսի թեմա, որը հետաքրքություն կառաջացնի այցելուների մոտ՝ «Վիքիպեդիա» ազատ հանրագիտարանի բովանդակության նկատմամբ:

Ինչպե՞ս է հոդվածը հայտնվում «Օրվա հոդվածը» բաժնում
  1. Նախ որևէ խմբագրող կամ ընթերցող նկատում է հետաքրքրաշարժ մի հոդված և այն առաջարկում է «Թեկնածուներ» կոչվող էջում: Այստեղ կատարվում է ընտրություն՝ ըստ գործող չափանիշների: Ընտրված հոդվածներից մեկ պարբերություն (սովորաբար ներածությունը) տեղադրվում է հատուկ կաղապարի մեջ (ամեն տարվա համար ստեղծված է 366 այդպիսի կաղապար), որը տարվա համապատասխան օրը հայտնվում է Գլխավոր էջում: Եթե ինքներդ հանդիպել եք հետաքրքիր հոդված, ապա սեղմեք այստեղ այն «թեկնածու» առաջարկելու համար:
  2. Մասնակիցն առաջարկվող ցանկից ընտրում, բարելավում կամ ստեղծում է հոդվածներ, որոնք չափանիշներին համապատասխանելու դեպքում ըստ ամսվա օրերի կընտրվեն: Ընտրված հոդվածներից մեկ պարբերություն (սովորաբար ներածությունը) տեղադրվում է հատուկ կաղապարի մեջ (ամեն տարվա համար ստեղծված է 366 այդպիսի կաղապար), որը տարվա համապատասխան օրը հայտնվում է Գլխավոր էջում:
Կանոնակարգային
  • Հոդվածի ընտրվելու պարագայում ստեղծող (բարելավող) մասնակիցն իր քննարկման էջում ստանում է ծանուցում, իսկ չընտրվելու դեպքում՝ չընտրվելու վերաբերյալ համապատասխան ծանուցում ստանում է հոդվածն առաջադրողը:
  • Խմբագիրների կողմից դիտողություններ կամ առաջարկներ անելուց մեկ շաբաթ հետո դրանք անարձագանք մնալու դեպքում հոդվածն ավտոմատ կերպով տեղափոխվում է «Չընտրված թեկնածուներ» բաժին՝ համապատասխան ծանուցումով:
Այս պահին Հայերեն Վիքիպեդիայի 216 165 հոդվածներից Օրվա հոդված է ընտրվել 1241-ը (2014 թվականի փետրվարի 27-ից):

Նախագիծը վերահսկվում է ակտիվ մասնակիցների կողմից (տե՛ս աջում):

↱ ՎՊ:ՕՀ

Նախագծի ենթաէջեր

Կաղապարներ

Կատեգորիաներ

Վերահսկող մասնակիցներ

Cscr-featuredtopic gold.svg 2012 թ. Օրվա հոդվածներ (պահոց). Փետրվար  • Մարտ  • Ապրիլ  • Մայիս  • Հունիս  • Հուլիս  • Օգոստոս  • Սեպտեմբեր  • Հոկտեմբեր  • Նոյեմբեր  • Դեկտեմբեր
Cscr-featuredtopic gold.svg 2014 թ. Օրվա հոդվածներ (պահոց). Հունվար  • Փետրվար  • Մարտ  • Ապրիլ  • Մայիս  • Հունիս  • Հուլիս  • Օգոստոս  • Սեպտեմբեր  • Հոկտեմբեր  • Նոյեմբեր  • Դեկտեմբեր
Cscr-featuredtopic gold.svg 2015 թ. Օրվա հոդվածներ (պահոց). Հունվար  • Փետրվար  • Մարտ  • Ապրիլ  • Մայիս  • Հունիս  • Հուլիս  • Օգոստոս  • Սեպտեմբեր  • Հոկտեմբեր  • Նոյեմբեր  • Դեկտեմբեր
Cscr-featuredtopic gold.svg 2016 թ. Օրվա հոդվածներ. Հունվար  • Փետրվար  • Մարտ  • Ապրիլ  • Մայիս  • Հունիս  • Հուլիս  • Օգոստոս  • Սեպտեմբեր  • Հոկտեմբեր  • Նոյեմբեր  • Դեկտեմբեր
Cscr-featuredtopic gold.svg 2017 թ. Օրվա հոդվածներ. Հունվար  • Փետրվար  • Մարտ  • Ապրիլ  • Մայիս  • Հունիս  • Հուլիս  • Օգոստոս  • Սեպտեմբեր  • Հոկտեմբեր  • Նոյեմբեր  • Դեկտեմբեր

Փետրվարի 20-ի հոդված

-
Սև խոռոչում աստղի գրավիտացիոն կոլապսի մոդելացված պրոցեսի դրվագ գրավիտացիոն ալիքների ճառագայթմամբ

Քանակական հարաբերականություն (անգլ.՝ numerical relativity), հարաբերականության հատուկ տեսության բնագավառ, որը մշակում և օգտագործում են հաշվողական մեթոդներում և ուժեղ գրավիտացիոն դաշտերի համակարգչային մոդելավորման ֆիզիկական պրոցեսների ալգորիթմներում, երբ անհրաժեշտ է թվապես լուծել Այնշտայնի հավասարումները: Հիմնական Ֆիզիկական համակարգերը, որոնց նկարագրության համար անհրաժեշտ է քանակական հարաբերականությունը, վերաբերում են ռեյլատիվիստիկ աստղաֆիզիկային և ներառում են իրենց մեջ ուրիշ օբյեկտներ ու երևույթներ, որոնց ադեկվատ նկարագրության համար պետք է դիմել ընդհանուր հարաբերականության տեսությանը առանց թույլ դաշտերի սովորական մոտավորությունների և փոքր արագությունների (ինչպես նյուտոնյան բաշխման և խոտորման տեսության մեջ Ալբերտ Այնշտայնի հավասարումների ճշգրիտ լուծումների ֆոնի վրա):

Այս բնագավառի մոդելավորումը Այնշտայնի հավասարումների բարդության և ոչ գծայնության պատճառով պահանջում է հատուկ քանակական մեթոդներ (օրինակ՝ հիպերբոլայնության և Կոշի խնդրի կոռեկտության դրվածքի ժամանակավոր էվոլյուցիան կախված է հավասարումների ներկայացումից, ինչպես նաև սկզբնական և սահմանային պայմաններից), ինչպես նաև ժամանակակից սուպերհամակարգիչներին հասնելի մեծ հաշվողական հզորության... Ավելին

-
Անցած 10 օրվա հոդվածները Եկող 10 օրվա հոդվածները
Փետրվարի 19
Գոնսալեսը և Մարադոնան Սալվադորի և Արգենտինայի հավաքականների նախկին ֆուտբոլիստների շոուբոլային խաղում

Մախիկո Գոնսալես (իսպ.՝ Jorge Alberto González Barillas), ավելի հայտնի որպես՝ Մախիկո Գոնսալես (իսպ.՝ Mágico González, մարտի 13, 1958 թվական, Սան Սալվադոր, Սալվադոր), պրոֆեսիոնալ սալվադորցի ֆուտբոլիստ, որը հանդես է եկել սալվադորական և իսպանական ֆուտբոլային ակումբներում: Սալվադորի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է 1982 թվականի ֆուտբոլի աշխարհի առաջնությանը: IFFHS-ի վարկածով համարվում է Սալվադորի պատմության լավագույն ֆուտբոլիստը: Իր բնավորության և կարգապահության հետ ունեցած խնդիրների պատճառով Մախիկոն այդպես էլ ավելի անվանի ակումբներ չի տեղափոխվել: Սալվադորցի հարձակվողը ավարտել է իր կարիերան 42 տարեկան հասակում հայրենի ՖԱՍ ֆուտբոլային ակումբում: 2013 թվականի նոյեմբերի 12-ին Գոնսալեսն ընդգրկվել է Պաչուկայի մեքսիկական ֆուտբոլի փառքի սրահում:

Խորխեն ծնվել է Սան Սալվադոր ագլոմերացիայի ոչ այնքան հարուստ ընտանիքներից մեկում: Նրա ծնողներն են Օսկար Էրնեստո Գոնսալեսը և Վիկտորյա Բարիլյասը: Իրենց ընտանիքում նա եղել է ութ երեխաներից ամենակրտսերը (Մախիկոն ունի վեց եղբայր և մեկ քույր): Մախիկոյի մեծ ընտանիքում իրենից բացի պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլով զբաղվել է նաև նրա մեծ եղբայր Մաուրիսիո Գոնսալեսը, որը Սալվադորի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում մասնակցել է... Ավելին

Փետրվարի 21
Վերսալի այգին

Կանոնավոր այգի (անգլ.՝ French formal garden, ֆր.՝ jardin à la française), այգի, որ երկրաչափական կանոնավոր նախագծով է հիմնված, ինչը սովորաբար արտահայտվում է համաչափությամբ և կոմպոզիցիայի կանոնավորությամբ: Բնութագրական են ուղղագիծ ծառուղիները, ծաղկանոցները, կանոնավոր ձև ունեցող լողավազանները, երկրաչափական որոշակի տեսքով մշակված թփերը:

Կանոնավոր այգիները զարգացման գագաթնակետին են հասել Ֆրանսիայում բարոկկոյի դարաշրջանում (XVII-XVIII դարեր), ինչի օրինակ են Վերսալի այգիները, որոնք ստեղծվել են Լյուդովիկոս XIV-ի լանդշաֆտային ճարտարապետ Անդրե Լեոնոտրի նախագծով: Կանոնավոր այգու նորաձևությունը Ֆրանսիայից անցել է եվրոպական այլ երկրներ, որտեղ էլ կանոնավոր այգիները կոչվել են ֆրանսիական (ֆր.՝ jardin à la française): Սակայն անվանումը պատմականորեն ճիշտ չէ, քանի որ նմանօրինակ այգիներ հիմնելու գաղափարը ծագել է Իտալիայում վերածննդի շրջանում` XIX դարում զարգացման հասնելով Անգլիայում, որտեղ թփերին կենդանիների, թռչունների, սնկերի, պարույրի բարդ ձևեր էին հաղորդում:

Կանոնավոր այգիները լայն տարածում են ունեցել պալատների, ամրոցների շրջանում` կազմելով պալատական համալիրի բաղկացուցիչ մաս:

Ֆրանսիական կանոնավոր այգին իր արմատներով գալիս է վերածննդի շրջանի իտալական այգիներից, որի սկզբունքները XVI դարում անցել են Ֆրանսիա: Իտալական վերածննդին բնորոշ օրինակներ են Բոբոլի այգին Ֆլորենցիայում և Մեդիչի վիլլան Ֆյեզոլեում, որոնք աչքի են ընկնում... Ավելին

Փետրվարի 18
All Gizah Pyramids-3.jpg

Զբոսաշրջությունը Եգիպտոսում երկրի տնտեսության հիմնական ճյուղերից է։ 2010 թվականին այն եղել է իր գագաթնակետին՝ ապահովելով Եգիպտոսի աշխատուժի 12%-ը։ Եգիպտոսն ընդունել են մոտ 14,7 միլիոն զբոսաշրջիկների՝ ստանալով $12,5 միլիարդ եկամուտ։ Դա երկրի ՀՆԱ-ի 11%-ից ավելին է, արտաքին կապիտալի դրամաշրջանառության 14,4%-ը։

Զբոսաշրջության բիզնեսի աճը Եգիպտոսում պայմանավորված է նրա՝ զարգացող երկիր լինելու հանգամանքով։ Եգիպտոսն ունի նպաստավոր պայմաններ զբոսաշրջիկներին գրավելու համար։ Հնագույն քաղաքակրթության և մշակութային պատմական հուշարձանների թվով Եգիպտոսը երրորդն է աշխարհի երկրների ցանկում։ Դրանց թվին են պատկանում ինչպես հին եգիպտական (փարավոնական), հին հռոմեական ու հին հունական հուշարձանները, այնպես էլ կրոնական տեսարժան վայրերը՝ կապված իսլամական, քրիստոնեական և հուդայական կրոնների հետ։ Պատմագիտական օբյեկտների դիտումն ու հետազոտումը Եգիպտոսում զբոսաշրջիկների մնալու ժամանակի ընդամենը 18-20%-ն են զբաղեցնում։ Նրանք իրենց ժամանցի հիմնական մասն անցկացնում են Միջերկրական ու Կարմիր ծովերի ափերին տեղակայված առողջարաններում ու հյուրանոցներում, կատարում դեպի անապատ ճամփորդություններ, մասնակցում սպորտային և այլ միջոցառումների:

Դեռ երկրորդ համաշխարհային պատերազմին հաջորդող տարիներին Եգիպտոսը հայտնի զբողաշրջության կենտրոն էր։ 1951 թվականի դրությամբ՝ զբոսաշրջիկների քանակը հասնում էր 100 000-ի։ 1975 թվականին Եգիպտոսը հեշտացրեց վիզային համակարգը, ինչը նպաստեց տուրիզմի զարգացմանը։ Դա արվեց մասնավորապես Եվրոպայի ու Հյուսիսային Ամերիկայի երկրների համար։ Եգիպտոսում դեսպանատներ բացեցին Ավստրիան, Նիդերլանդները, Դանիան և Ֆինլանդիան։ 1976 թվականին զբոսաշրջության զարգացումը դրվեց հնգամյա պլանի հիմքում, և պետության բյուջեի 12%-ն ուղղվեց... Ավելին

Փետրվարի 22
Սուրբ Խաչ վանք, Հին Ղրիմ

Հայերը Ղրիմում բնակություն են հաստատել դեռևս 11-12-րդ դարերից սկսած՝ կապված Անիի Բագրատունյաց թագավորության (885-1045) անկման հետ։ Այդ շրջանում Ղրիմի թերակղզում հայ համայնքները ձևավորվել էին Հայաստանից արտագաղթած և Բյուզանդական կայսրության տարբեր հատվածներում ապաստան գտած հայերից։ Նրանք Բյուզանդիայի, ապա սելջուկ-թուրքերի և մոնղոլների արշավանքների հետևանքով անցել էին Ղրիմ Կոստանդնուպոլսից և Տրապիզոնից։

Զարգացած միջնադարրում Ղրիմը հայերին ձգում էր հատկապես առևտրին հարմար իր դիրքով։ Ղրիմի շատ ծովափնյա կետեր մինչև 13-րդ դարը ներառյալ Բյուզանդիային ենթակա տարածքներ էին։ Այն սևծովյան ավազանի երկրների հետ կատարվող առևտրի ամենակարևոր օղակն էր։ Առևտրական նպատակներով անցնելով Ղրիմ՝ հայ վաճառականները աստիճանաբար հաստատվում էին ծովափնյա շրջաններում։ Նրանց էին հետևում նաև հայ հողագործներն ու արհեստավորները։11-14-րդ դարերում Ղրիմի հարավարևելյան և արևմտյան ծովափնյա վայրերում՝ Կաֆայում, Խերսոնեսում և Սուդակում, հայերը մշտական բնակություն էին հաստատել։ Միջնադարում նրանց ոչ պաշտոնական կենտրոնը Կաֆա (այժմ՝ Թեոդոսիա) քաղաքն էր։ 11-12-րդ դարերում այստեղ հիմնվեց ղրիմահայերի ամենահին կառույցը՝ Սուրբ Սարգիս եկեղեցին։ Դրան կից գտնվում է ծովանկարիչ Հովհաննես Այվազովսկու գերեզմանը։ Վերջինս 1845 թվականին կառուցել էր նաև իր արվեստանոցը, որը հետագայում վերածվել է... Ավելին

Փետրվարի 17
Զահրատ.jpg

Զահրատ (10 Մայիս, 1924, Պոլիս - 20 Փետրուար, 2007, Պոլիս), սփիւռքահայ բանաստեղծ։

Բուն անունով Զարեհ Եալտըզճեան, ծնած է 10 Մայիս, 1924-ին, կ.Պոլիս, Նշանթաշ թաղամասը։1942-ին աւարտած է Փանկալթըի Վիեննական Մխիթարեան վարժարանը եւ յաճախած Իսթանպուլի համալսարանի դեղագործութեան ու բժշկութեան ֆաքիւլթէները։ Երեք տարի միայն ուսանելէ ետք, կիսարաւարտ թողած է իր ուսումը եւ նետուած է գործի ասպարէզ։

1940-ականներուն սկսած է գրել բանաստեղծութիւններ։ Իր տպագրեալ առաջին բանաստեղծութիւնը եղած է «Աստղ մը»ն, լոյս տեսած «Ժամանակ» օրաթերթի 5 Սեպտեմբեր, 1943-ի թիւին վրայ։ Աշխատակցած է զանազան թերթերու եւ պարբերականներու։ Այնուհետեւ մէկ տարի ուսանած է դեղագործական վարժարանի մը մէջ: Երեք տարի յաճախած է բժշկական համալսարան, սակայն կիսատ ձգելով, իբրեւ սպայ մտած է զինուորական ծառայութեան: Ուսման տարիներուն, ան միաժամանակ աշխատած է տարբեր բնոյթի գործեր: Զահրատ եղած է Մխիթարեան սանուց միութեան հիմնադիր անդամը (1946-ին), ինչպէս նաեւ խմբագիր միութեան «Սան» հանդէսին։ 1956-ին խումբ մը ընկերներով վարած է «Մարմարա» օրաթերթի կիսամսեայ գրական էջերը։

Ունի բանաստեղծական ութ ժողովածներ, որոնք 2006-ին «Արաս» հրատարակչատան կողմէ ամփոփուած են երկու հատորներու մէջ։ Իսկ իններորդ հատորը՝ «Դդումի համ»ը հրատարակուած է յետմահու։ Իր գործերէն պատրաստուած են ընտրանիներ՝ հայերէն եւ օտար... Ավելին

Փետրվարի 23
Լսարանի էֆեկտ կամ Լսարանի ազդեցություն (Զայոնցի ադեցությունֆասիլիտացիայի ազդեցություն), Սոցիալական հոգեբանության ֆենոմեն, մարդու վարքի վրա որևէ կողմնակի դիտորդի ներկայության ազդեցություն, որից փոխվում է այս կան այն աշխատանքն իրականացնող մարդու վարքը, հետևաբար նաև աշխատանքի արդյունքը և որակը: Ազդեցությունն ուսումնասիրել է Ռոբերտ Զայոնցն իր հետազոտություններում: Լսարանի ազդեցության արդյունքը ցայտունորեն արտահայտվում է մարզիկների մոտ, որոնք մրցումների ժամանակ ավելի բարձր ցուցանիշներ են ցուցաբերում, քան մարզումների ընթացքում: Բոլոր նրբությունները յուրացնելու դեպքում արդյունքը կախված է լինում միայն ֆիզիկական տվյալներից, և հասարակության առաջ ելույթի արդյունքը գերազանցում է սպասելիքները:

Լսարանի ազդեցությունը հաշվի է առնվում, օրինակ, հոգեբանական հետազոտություններ անցկացնելիս. լսարանի էֆեկտը կարելի է դիտարկել որպես ներքին վավերականությանն սպառնացող գործոններից մեկը:

Մարդու գործունեության տեսակների մեծ մասն ունի կոլեկտիվ բնույթ և իրականացվում է տարբեր խմբերում: Սոցիալական հոգեբանները բացահայտել են խմբային գործունեության ժամանակ առաջացող մի շարք պայմաններ, որոնց դեպքում գործունեության վերապահումները հնարավոր է նվազագույնի հասցնել կամ ընդհանրապես բացառել: Խմբային կարգավորումը լավ հասկանալու համար պետք է համակարգել խմբային գործունեության գործընթացների և պայմանների մասին գիտելիքները, ինչը թույլ կտա ավելի արդյունավետ կառավարել... Ավելին

Փետրվարի 16
Անհավանական Սարդ-մարդը, 2012 թվականի՝ սուպերհերոսի մասին պատմող ամերիկյան ֆիլմ, որը հիմնված է Marvel ComicsՍարդ-մարդը կերպարի վրա և կրում է ամենաերկար համանուն կոմիքսի վերնագիրը։ Այն Սարդ-մարդու մասին ֆիլմի չորրորդ ադապտացիան է Columbia Pictures-ի և Marvel Entertainment-ի կողմից և Սեմ Ռեյմիի՝ 2002-2007 թվականների եռագրության վերարձակումը։ Ֆիլմը նկարահանել է ռեժիսոր Մարկ Ուեբը։ Սցենարի հեղինակներն են Ջեյմս Վանդերբիլթը, Էլվին Սարջենթը և Սթիվ Կլովսը։ Գլխավոր դերերում են Էնդրյու Գարֆիլդը (Փիթեր Փարքեր / Սարդ-մարդ), Էմմա Սթոունը (Գվեն Սթեյսի), Ռիս Իֆանսը (Բժիշկ Քրթիս Քոննորս), Դենիս Լերին (Ջորջ Սթեյսի, Նյու Յորքի ոստիկանության կապիտան), Մարտին Շինը և Սալլի Ֆիլդը (Փիթեր Փարքերի հորեղբայր Բեն Փարքերն ու նրա կինը՝ Մեյ Փարքերը)։ Ֆիլմը պատմում է Փիթեր Փարքերի՝ Նյու Յորքում ապրող մի դեռահասի մասին, ով Սարդ-մարդ է դառնում գենետիկորեն փոխված սարդի խայթոցից հետո։ Փարքերը պետք է կանգնեցի Բժիշկ Քուրթ Քոննորսին՝ նույն ինքը մուտացված Մողեսին, որպեսզի վերջինս մուտացնող շիճուկը բաց չթողնի քաղաքային բնակչության վրա։

Ֆիլմի ստեղծման աշխատանքներն սկսեց 2010 թվականին «Սարդ-մարդը 4» ֆիլմի չեղարկումից հետո, որով ռեժիսոր Սեմ Ռեյմին ավարտեց Սարդ-մարդու ֆիլմաշարը, որտեղ անվանի սուպերհերոսի դերը երեք ֆիլմ շարունակ մարմնավորում էր Թոբի Մագուայերը։ Columbia Pictures-ը որոշեց արտադրական նույն թիմով վերարձակել ֆիլմաշարը, որտեղ Ջեյմս Վանդերբիլթը մնաց, որպեսզի գրի... Ավելին

Փետրվարի 24
Vahan Artsruni.jpg

Վահան Արծրունի (Ծնած՝ 5 Դեկտեմբեր, 1965-ին, Երեւան, (Հայաստան)): Երգահան, երգիչ: Թատերագէտ, թատերագիր՝ Անուշ Ասլիբեկեանի ամուսինը:

Վահան Արծրունի յառաջադէմ հայ ստեղծագործող է, որ հաւատարիմ մնալով հայ երաժշտութեան աւանդոյթներուն, համադրելով ազգային, ակադեմական եւ ժամանակակից երաժշտութեան արտայայտչամիջոցները, իր արուեստով կը հաստատէ ուրոյն մշակութային արժէքաւոր համակարգ մը: Կը ստեղծագործէ երաժշտութեան բազմաթիւ ոլորտներու մէջ (քամերային երաժշտութենէն մինչեւ ռոք, ելեկտրոնայինէն` սիմֆոնիք եւ երգչախմբային երաժշտութիւն), հանդէս կու գայ տարբեր համերգային ծրագիրներով Հայաստանի եւ արտասահմանի մէջ, շարժապատկերի, ինչպէս նաեւ թատրոնի եւ ժամանակակից արուեստի ցուցադրութիւններու համար երաժշտութիւն կը յօրինէ:

Վահան Արծրունիի ձայնա- եւ տեսասկաւառակները կը հրատարակուին եւ կը վերահրատարակուին ԱՄՆ-ի, Ֆրանսայի, Աւստրալիոյ եւ Ռուսաստանի մէջ: Ան աշխոյժ համերգային գործունէութիւն կը ծաւալէ Հայաստանի, Ռուսաստանի, Միջին Արեւելքի, Եւրոպայի եւ Ամն-ի մէջ:

Վահան Արծրունի յայտնի է նաեւ շարժապատկերի, ոգեշնչող շարժանկարի, թատրոնի եւ արդի արուեստի... Ավելին

Փետրվարի 15
Ռոզենթալի էֆեկտ կամ Պիգմալիոնի էֆեկտ, (անգլ.՝ Rosenthal effect կամ Pygmalion effect), փորձարկողի կողմնակալության էֆեկտ, սոցիալական հոգեբանական ֆենոմեն, ըստ որի անձի գործողությունների բնույթը հիմնականում պայմանավորված է իր մարգարեությունը իրականացած տեսնելու սպասելիքներով և շրջապատի արձագանքների մեկնաբանությամբ, որն էլ հրահրում է մարգարեության ինքնաիրականացում: Սա մեկն է ներքին վավերականությանը սպառնացող գործոններից, որը սերտորեն կապված է հետազոտողի հատկությունների հետ: Պայմանավորված է փորձարարի հոգեկան ինքնակարգավորման անգիտակցականի մակարդակով: Կարող է ի հայտ գալ ցանկացած գիտության մեջ և ուսումնասիրության կամ գիտափորձի ցանկացած փուլում՝ անցկացման, արդյունքների մշակման, դրանց մեկնաբանման ընթացքում և այլն:

Փորձարարը, որը վստահում է հիպոթեզին կամ ինֆորմացիայի հավաստիությանը, ակամայից այնպես է գործում, որպեսզի իր ստացած արդյունքները հաստատեն հիպոթեզը: Ամերիկյան հոգեբան Ռոբերտ Ռոզենթալը (անգլ.՝ Robert Rosenthal) այդ երևույթն անվանել է «Պիգմալիոնի էֆեկտ»՝ զուգահեռներ անցկացնելով հին հունական դիցաբանական հերոս Պիգմալիոնի կերպարի հետ:

Նմանատիպ մեխանիզմով է գործում արտապատկերային նույնականացումը (հոգեվերլուծության... Ավելին

Փետրվարի 25
Խոսե Սալոմոն Ռոնդոն

Խոսե Սալոմոն Ռոնդոն, վենեսուելացի ֆուտբոլիստ, անգլիական «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն» ֆուտբոլային ակումբի և Վենեսուելայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի հարձակվող:

Ռոնդոնի առաջին պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլային ակումբը եղել է վենեսուելական «Արագուան», որի կազմում ֆուտբոլիստը հաղթանակ է տարել Վենեսուելայի գավաթի խաղարկությունում և ճանաչվել Վենեսուելայի 2007-2008 մրցաշրջանի տարվա լավագույն երիտասարդ ֆուտբոլիստ: 2008 թվականին ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է իսպանական «Լաս Պալմաս», որի կազմում երկու մրցաշրջան անցկացնում է Սեգունդայում, իսկ հետ գնվում է «Մալագայի» կողմից, որը արդեն հանդես էր գալիս Իսպանիայի առաջնությունում: Լա Լիգայում անցկացրած երկու մրցաշրջանների ընթացքում հեղինակելով 25 գոլ՝ ֆուտբոլիստը ձեռք է բերվում Կազանի «Ռուբինի» կողմից, որը նրա տեղափոխության համար վճարում է վենեսուելացի ֆուտբոլիստների համար ռեկորդային համարվող՝ 10 մլն եվրո գումար: Կուրբան Բերդիևի թիմում Սալոմոնը դառնում է հիմնական հարձակվող և մասնակցում Եվրոպայի լիգայի 1/4 եզրափակչին: 2014 թվականի հունվարին ֆուտբոլիստը տեղափոխվում է սանկտպետերբուրգյան «Զենիթ», որի կազմում դառնում է Ռուսաստանի չեմպիոն և երկրի Սուպերգավաթի դափնեկիր: Ռուսաստանի առաջնությանը լեգիոներների մասնակցության նոր սահմանափակումների ընդունումից հետո հարձակվողը համալրում է անգլիական Պրեմիեր Լիգայում հանդես եկող «Վեստ Բրոմվիչ Ալբիոն» ակումբի կազմը:

Վենեսուելայի ֆուտբոլի ազգային հավաքականի կազմում Ռոնդոնը մասնակցել է 57 հանդիպման և դարձել 18 գոլի հեղինակ: Այս արդյունքով նա դարձել է Վենեսուելայի հավաքականի պատմության երրորդ ամենաարդյունավետ... Ավելին

Փետրվարի 14
Չարեք բերդ (9-րդ դար)

Զարգացած միջնադարի հայկական ճարտարապետություն, 9-14-րդ դարերում պատմական հայրենիքում և Կիլիկիայում ձևավորված հայկական ճարտարապետություն։ Այդ շրջանի հայկական մշակույթն ընդունված է ուսումնասիրել երեք փուլով. Բագրատունիների թագավորություն (885-1045), Կիլիկյան Հայաստան (իշխանություն և թագավորություն՝ 1080-1375) և Զաքարյան իշխանապետություն (1200-1261)։

Հնուց ի վեր Հայկական լեռնաշխարհում գործող համահայկական պետությունը, որը ղեկավարվել էր երեք արքայատոհմերի կողմից ավելի քան մեկ հազարամյակ՝ մ.թ.ա. 570 - մ.թ. 428 թվականներ, վաղ միջնադարում վերացել էր։ Հայաստանը երկու անգամ (387, 591) բաժանվել էր Հռոմեական (395 թվականից՝ Բյուզանդական) կայսրության և Սասանյան Պարսկաստանի միջև, ապա միավորվել և դարձել Արաբական խալիֆայության վարչական միավոր՝ Արմինիա։

Հայ իշխանական տների, մասնավորապես՝ Բագրատունիների, Սյունիների ու Արծրունիների պայքարի շնորհիվ վերականգնվում է համահայկական պետությունը՝ Բագրատունիների թագավորությունը (885-1045)։ Երկրում տեղի է ունենում քաղաքական և տնտեսական առաջընթաց, որը հանգեցնում է մշակութային վերածնունդին ու արվեստի զարգացմանը։ Պետականության վերականգնումից ու ամրապնդումից հետո հայ թագավորները սկսում են... Ավելին

Փետրվարի 26
Բարնում & աշխարհի մեծագույն շոու կազմակերպությունը. Լոնդոնի Մեծ կրկեսը Բրիտանիայի Թագավորական Սանգերի գազանանոցի և Գրանդ միջազգային շոուների հետ. գովազդային պոստեր

Բարնումի ազդեցություն, Բարնումի էֆեկտ կամ Ֆորերի էֆեկտ, սոցիալական հոգեբանական ֆենոմեն, կոգնիտիվ շեղման արտահայտություն, իր անձի և ընդհանուր բնավորության վերաբերյալ գիտական կամ ծիսական, մոգական գնահատականները որպես լիակատար հավաստի իրականություն ընկալելու մարդու ընդունակության դրսևորման արդյունք։ Այս էֆեկտն է ընկած այն բանի հիմքում, որ «իրականանում են աստղագուշակությունները», կանխագուշակությունները, «մարգարեական երազները», քանի որ «մարդը հակված է ընդունել աղոտ, պարզունակ պնդումները, եթե դրանք մատուցվում են վստահ ձևով, որպես ինչ-որ անհասկանալի գործողությունների և փաստերի արդյունք՝ համեմելով ծիսակարգային կամ «գիտական» սուոսով»:

Մարդիկ հատուկ վերաբերմունք ունեն իրենց անձի վերաբերյալ ընդհանրացված նկարագրություններին։ Աստղագուշակությունները կարդալիս որոշ մարդիկ հակված են վստահել դրանց՝ հավատալով որ այդ բնութագրերը բացարձակապես համապատասխանում են իրենց։ Սակայն այդ բնութագրերը կրում են ընդհանրական, ոչ կոնկրետ բնույթ, այդ իսկ պատճառով շատերին են համապատասխանում, քանի որ ըստ էության ոչ մեկին չեն նկարագրում։ Ընկալման այսպիսի առանձնահատկությունն իր անունն ստացել է ի պատիվ նախկինում աշխարահռչակ ամերիկյան շոու-գործարար (ֆր.՝ entrepreneur) Բարնում Թեյլորի (1810-1891), որը հայտնի էր իր հոգեբանական մանիպուլյացիաներով։

Տերմինը առաջարկել է ամերիկյան հոգեբան Պոլ Միլը (անգլ.՝ Paul Meehl)։ Բարնումի էֆեկտը նաև կոչվում է Ֆորերի էֆեկտ, քանի որ 1948 թվականին Ֆորերը գիտափորձով հիմնավորել է... Ավելին

Փետրվարի 13
Alessandro Diamanti 2012 (cropped) - 2.jpg

Ալեսանդրո Դյամանտի, իտալացի ֆուտբոլիստ, խաղում է «Պալերմո» ակումբում որպես հարձակվողական ոճի կիսապաշտպան: Հանդես է գալիս Իտալիայի ազգային հավաքականում: 2012 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր:

Ալեսանդրո Դյամանտին «Սանտա Լուչիա» ակումբի սան է: Ակումբում աշխատել է նաև նրա հայրը՝ Լուչանոն, ով ժամանակին մարզել է հանրահայտ ֆուտբոլիստ Քրիստիան Վերիին: 1997 թվականի ամռանը Դյամանտին տեղափոխվել է «Պրատո» ֆուտբոլային ակումբ և երեք մրցաշրջան անց՝ 2000 թվականի մայիսի 4-ին կայացած «Նավորա» ակումբի դեմ խաղում առաջի անգամ խաղադաշտ է դուրս եկել թիմի հիմնական կազմում (0:0): 2000 թվականի հուլիսի 2-ին վարձավճարով տեղափոխվել է «Էմպոլի» ակումբ, որի կազմում անցկացրել է 12 խաղ՝ հեղինակելով 1 գոլ: Առաջնության ավարտին Դյամանտին վերադարձավ «Պրատո», որտեղ 2001 թվականի օգոստոսի 19-ին անցկացրեց իր առաջին հանդիպումը Իտալիայի գավաթի խաղարկության շրջանակներում: 2001 թվականի սեպտեմբերի 26-ին Դյամանտին վարձավճարով տեղափոխվեց սերիա D-ին մասնակցող «Ֆուչեկո» ակումբ, որտեղ անցկացրեց 24 խաղ՝ հեղինակելով 3 գոլ: 2002 թվականի ամռանը կիսապաշտպանը կրկին վերադարձավ «Պրատո», որտեղ անցկացրեց ընդամենը երկու հանդիպում: 2013 թվականի հունվարի 1-ին Դյամանտին վարձավճարով տեղափոխվեց «Ֆիորենտա» ակումբ: Դեբյուտը նոր ակումբում տեղի ունեցավ 2003 թվականի փետրվարի 16-ին «Իմոլեզե» ակումբի դեմ խաղում: «Ֆիորենտա» ակումբի հիմական կազմում նա անցկացրեց 3, իսկ երիտասարդական կազմում՝ 6 խաղ, սակայն «Ֆիորենտինա» ակումբի տնօրինությունը չգնեց ֆուտբոլիստին, որովհետև երկու անգամ նրա մոտ տեղի էին ունեցել պնևմոթորաքսի նոպաներ: Դրանից հետո նա վերադարձավ «Պրատո», որի հետ ստորագրել էր... Ավելին

Փետրվարի 27
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Փետրվարի 12
Gorgoroth 2011 in Rostock.jpg

Gorgoroth, նորվեգական բլեք մետալ խումբ, ժանրի ամենահայտնի ներկայացուցիչներից։ Հիմնադրվել է 1992 թվականին։ «Gorgoroth» անվանումը վերցվել է Ջ․ Ռ․ Ռ․ Թոլքինի «Մատանիների տիրակալը» վեպից․ Գորգորոթը Մորդորի հրաբխային մոխրով ծածկված սարահարթ է։

2007 թվականի վերջին խումբը պառակտվեց։ Մի կողմից Gorgoroth-ի հիմնադիր և մշտական անդամ կիթառահար Ինֆերնուսը (իրական անունը՝ Ռոջեր Թիեգս), մյուս կողմից բաս կիթառահար Քինգ օֆ Հելլը (իրական անունը՝ Կատո Վիսնես) և վոկալիստ Գաալը (իրական անունը՝ Քրիստիան Էսպեդալ) հայտարարեցին խմբի անվանման վրա իրենց իրավունքների մասին։ Նորվեգիայի պատենտների բյուրոն որոշում ընդունեց հօգուտ Քինգ օֆ Հելլի և Գաալի։ Դրան ի պատասխան, Ինֆերնուսը դիմեց Օսլոյի դատարան։ 2009 թվականի մարտին կայացված վճռով Gorgoroth-ի ապրանքային նշանի իրավունքը Քինգին ու Գաալին վերագրելու որոշումն անվավեր համարվեց և ձևակերպվեց Ինֆերնուսի անունով։

Խումբը երբեք չի հրապարակել իր երգերի տեքստերը, բայց վերնագրերից արդեն իսկ պարզ է, որ ոգեշնչման հիմնական աղբյուրը սատանիզմն է։ Երաժիշտները բազմիցս հրապարակայնորեն հայտարարել են, որ իրենց համար երաժշտությունը երկրորդային է. գլխավորը երգերի հակաքրիստոնեական ուղղվածությունն է։ Սեմ Դանի «Մետալիստի ճանապարհորդությունը» ֆիլմում այն հարցին, թե ինչ գաղափարախոսություն է կանգնած Gorgoroth-ի երգերի հետևում, Գաալը պատասխանում է․ «Սատանան»։

Բացի այդ, Gorgoroth-ը սկանդալային ճանաչում է ձեռք բերել խմբի երաժիշտների մասնակցությամբ... Ավելին

Փետրվարի 28
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Փետրվարի 11
Casol square silk scarf as head scarf.jpg

Նորաձևություն (ֆր.՝ mode, լատ.՝ modus բառից՝ չափ, կերպար, կանոն, կարգադրություն), որոշակի ոճի ժամանակավոր գերիշխանություն կյանքի կամ մշակույթի որևէ բնագավառում: Սահմանում է հագուստի, գաղափարների, վարքի, էթիկետի, կենսակերպի, արվեստի, գրականության, խոհանոցի, ճարտարապետության, ժամանցի և այլնի ոճը կամ տիպը, որը տարածված է հասարակության մեջ որոշակի ժամանակահատվածում: Նորաձևություն հասկացությունը հաճախ ներկայացվում է որպես ամենաանկայուն և արագ անցնող հանրաճանաչություն: Նորաձևություն տերմինն իր մեջ ներառում է նաև մարդկային մարմնի՝ տվյալ դարաշրջանում նախընտրելի տիպը (օրինակ՝ Պիտեր Պաուլ Ռուբենսի ժամանակաշրջանում գնահատվում էր փարթամ մարմինը, իսկ 21-րդ դարի սկզբին գնահատվում է բարեկազմությունը:

Նորաձևության անկապտելի հատկանիշը նորությանը հետևելն է, առարկայի կամ երևույթի նորության/նորաձևության աստիճանը կախված է ոչ այնքան նրա ստեղծման (առաջացման) օբյեկտիվ ժամանակից, որքան ժողովրդականություն և հանրային ճանաչում ստանալու պահից: Այսպես, էլեկտրոնային նորաձև գաջեթ կարող են դառնալ ոչ յուրահատուկ տեխնոլոգիական (կամ իրական սպառողական հատկությունների տեսակետից) սարքերը, հագուստի նորաձև... Ավելին

Մարտի 1
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Փետրվարի 10
Girl-on-stool 02.jpg

Մանկական ամուսնություն, ըստ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի սահմանման՝ պաշտոնապես կնքված ամուսնություն կամ ոչ պաշտոնական միություն 18 տարին չլրացած անձի հետ։ Որոշ երկրներում և շրջաններում օրենքով սահմանված ամուսնության նվազագույն տարիքը 18 տարեկանից ցածր է, մյուսներում՝ թույլ է տրվում մինչև 18 տարեկանն ամուսնանալ ծնողների համաձայնությամբ՝ հղիությամբ կամ այլ հատուկ հանգամանքներով պայմանավորված, երրորդում՝ մշակութային ավանդույթները կարող են ավելի ուժեղ լինել, քան պաշտոնական իրավական նորմերը։ Ինչպես երիտասարդները, այնպես էլ աղջիկներն ամուսնանում են վաղ հասակում, սակայն մանկահասակ հարսնացուները շատ ավելի շատ են, և նրանց մեծամասնությունը սերում է ծանր սոցիալ-տնտեսական պայմաններ ունեցող ընտանիքից։

ԱՄՆ առողջապահության նախարարությունը մանկական ամուսնության շարքն են դասում նաև այն մանկահասակների նշանադրությունը և ամուսնությունը, որոնք սահմանված են դատարանի կողմից՝ պատանեկան հղիության դեպքում։

Տարբեր մշակույթներում և կրոններում, տարբեր ժողովուրդների մոտ և տարբեր ժամանակներում կարելի է գտնել իրար ոչ նման պատկերացումներ այն բանի մասին, թե որ ամուսնությունն է պետք համարել չափազանց վաղ և ինչու։ Դարեր շարունակ ժամանակակից պատկերացումներով վաղ ամուսնությունները կնքվել են աղքատ զարգացող երկրներում և վատ ապահովված ընտանիքներում։ Ըստ վերջին հասանելի տվյալների՝ մանկական ամուսնությունն առավել տարածված է... Ավելին

Մարտի 2
Crystal txt.png Այս օրվա համար դեռ ընտրված հոդված չկա։ Դուք կարող եք նոր հոդված առաջարկել թեկնածուների էջում։
Emblem-star.svg Գլխավոր էջի բաժիններ – Օրվա հոդվածԱյսօր պատմության մեջԳիտեի՞ք որՕրվա պատկերՆորություններ